Anlaşma Nedir? Komik Bir Düşünce Yolculuğu
Hadi gel, biraz kafa yoralım. Anlaşma nedir? Ciddiyetle bakıldığında, “İki tarafın üzerinde mutabık kaldığı bir durum” diyebiliriz tabii, ama bu kadar teknik ve kuru bir tanımla nasıl içimi dökebilirim? Gerçekten de, bu konu çok basit ama bir o kadar karmaşık. Anlaşma, bazen basit bir “Hadi buluşalım” dediğimizde, bazen de büyük iş görüşmelerinde imzalanan tonlarca sayfalık belgelerde karşımıza çıkıyor. Ama şunu garanti edebilirim, hayatın her anında anlaşmalar var; hem de hiç fark etmeden.
Gel, bu anlaşma meselesini biraz mizahi bir şekilde ele alalım. Çünkü gerçek hayatta anlaşmalar da tıpkı bir arkadaşla yapılan komik sohbetler gibi şaşırtıcı bir şekilde gelişiyor.
“Seninle anlaşmamız var!”
Düşünsenize, sabah uyandım ve kahvemi alıp kahvaltıya geçiyorum. Hemen önümdeki telefonumda mesajlar var. Bir arkadaşım yazmış, “Seninle anlaşmamız var!” diyor. Hımm, bu bana tanıdık geldi. Acaba geçen akşamki dondurma paylaşımı anlaşması mı, yoksa Cuma günü saat 8’de buluşma kararı mı? Çünkü bazı anlaşmalar, o kadar basit ve gündelik şeylere dayanıyor ki, sanki evrensel bir hukuki süreçten geçiyorlar.
Benim en sevdiğim tür anlaşmalar, “Bugün dondurma yemeye gidersek paylaşırsın değil mi?” tarzında olanlar. Kimse “yasal süreç” demiyor, ama bir şekilde anlaşma yapıyoruz. Eğer dondurma bir kişi için fazlaysa, hemen “Tabii ki seninle paylaşırım” diyorum. Ama içimden geçirdiğimde, “Emin misin?” diye sorguluyorum. Yani, dondurmanın ortasında bırakmak hiç kolay değil.
Küçük, Gündelik Anlaşmalar
Bir bakıyorsunuz, hayatınızdaki küçük anlaşmalar birbirini izliyor. Sabah işe gitmeden önce “Bugün akşam sinemaya gidelim mi?” diye soruyorum. Bu bir anlaşma değil mi? Ya da daha da basiti: “Yemekte ne var?” dediğinizde, “Bilmiyorum, annem yapacak” diyorlar. Ve işte o an, arka planda görünmeyen bir anlaşma devreye giriyor. O yemeği “ben yaparım” demiş olan kişi, aslında o yemeği yapacak kadar istekli değil. Ama yine de yapılacak. Bu bir tür sessiz anlaşma.
İzmir’in sokaklarında yürürken, günlük hayatta anlaşma yapmamızın ne kadar doğal olduğunu fark ediyorum. Yani, kimse bir avukat tutup “Bu akşam saat 8’de buluşma konusunda anlaşma yapalım” demiyor. Ama buluşmaya gitmeden önce anlaşıyoruz, tabii ki bu sözlü anlaşmalar bazen çok daha büyük birer “yazılı anlaşma” kadar ciddi olabiliyor.
Anlaşma: Ciddiyet ve Komedi Arasında
Anlaşma nedir dediğimizde, bu kelimenin altındaki ciddiyet ile günlük hayatta uyguladığımız pratikleri birbirine karıştırabiliyoruz. Gündelik anlaşmalarda ciddiyetle yapılan konuşmaların içindeki şüphe, gülümsemelerle karışıyor. Mesela, “Aman, 5 dakikada burada olacağım!” diyen bir arkadaşım var. Hepimiz biliyoruz ki, 5 dakikada orada olmayacak. Ama bu anlaşmanın gerçekleşmesi için birbirimizi bekleyeceğiz ve küçük esprilerle kendimizi güldürmeye çalışacağız. Yani, bir anlamda anlaşmalar bazen komedinin bir parçası oluyor.
Buna örnek olarak, geçenlerde arkadaşım Arda ile yaptığımız bir anlaşmayı hatırlıyorum. Akşam bir yerde buluşmaya karar verdik, saat 7’de oradaydık ama Arda’nın 7:45’te gelmesi bambaşka bir hikaye. “Beni bekle, hemen geliyorum!” demişti, sonra bir şekilde saat 8’e kadar her şey bir şekilde “anlaşma” haline geldi. Bu noktada, Arda’nın yaptığı bir anlaşma mıydı? Kesinlikle değil! Ama sonuçta biz birbirimizi beklemeyi, gülmeyi ve sonunda buluşmayı “anlaştık”.
Anlaşma: Bazen Kendi Kendimize Yapıyoruz
Bazen anlaşmalar sadece başkalarına değil, kendimize de oluyor. Ne demek istiyorum? Şöyle ki; sabah uyandığında “Bugün yapmam gereken her şeyin listesini bitireceğim” diyorsun ama bir bakıyorsun, öğlen olmuş ve hâlâ bir şey yapmamışsın. Bu da bir tür anlaşma değil mi? Kendine verdiğin sözle, bir tür hayatla anlaşma yapıyorsun ve sonra o anlaşmaya ihanet ediyorsun. İç sesim buna “Yine mi?” diyor ama ben hâlâ devam ediyorum. “Birazdan başlarım” deyip ertelemeye devam ediyorum. Neyse, hayat böyle işte.
Bir de sabah işe gitmek için anlaştığın o saati geçirebilmek için yapılan anlaşmalar var. Mesela, “5 dakika daha uyurum, bu kadar da kötü olmaz, değil mi?” diye düşünerek kendine verdiğin anlaşma. O kadar tecrübeliyim ki artık, telefonun alarmı çaldığında, “Evet, 5 dakika geç kaldım” diyorum ama bu işin bitişi hep aynı oluyor: Hızlıca hazırlanıp, geç kalınan iş yerinde “Yine ne anlaşma yapmışım” diye içimden gülüyorum.
Diğerleriyle Yapılan Gizli Anlaşmalar
Tabii ki bazen anlaşmalar o kadar gizli olur ki, yalnızca taraflar arasında bilinir. Mesela, iş yerindeki bir arkadaşım Mehmet ile her gün bir anlaşmamız vardır. Her gün 5 çayı saatinde, “Seninle gideceğiz” diye karar alırız. Yalnızca o çayın tadı, sohbeti ve birkaç espri ile anlaşmamız devam eder. Ama dışarıdan bakan birisi, bu anlaşmanın ne kadar önemli olduğunu anlamaz. Bizim içinse bu “gizli anlaşma”, her günü daha renkli kılar.
Bu gizli anlaşmalar, aslında bizi birbirimize daha da yakınlaştıran bir şey. Sonunda ne kadar komik olsa da, gerçekten anlaşmalara gülerek yaklaşmamız, bir tür “sözlü güven” kurmamıza neden olur.
Sonuç: Anlaşma Nedir, Bunu Hep Birlikte Öğreniyoruz
Anlaşma nedir? Bazen bir telefon mesajı kadar basittir. Bazen de çok daha derin, içsel bir mesele haline gelir. Hayatın her anında yapılan anlaşmalar, bazen büyük adımlar atmamızı sağlarken, bazen de sadece bir gülüşle birbirimize verdiğimiz küçük sözlerden ibarettir. Belki de anlaşmaların özü, bir şekilde güveni ve bağı hep sürdürmekten geçer.
Sonuçta, İzmir’in sıcağında veya Kayseri’nin soğuk günlerinde, herkes kendi küçük anlaşmalarını yapar. Kimisi daha ciddidir, kimisi ise sadece dondurma paylaşımı anlaşması gibi basittir. Ama her bir anlaşma, kendine özgü bir anlam taşır. Önemli olan, hayatın her anında, bir şekilde bu anlaşmalarla ilerlemeyi sürdürmek.