Ücretsiz Çekiliş Günah mı? Düşüncelerim ve Deneyimlerim
Şimdi bunu kendi kendime soruyorum: Ücretsiz çekiliş günah mı? Hani bakıyorsun sosyal medyada, internet sitelerinde, mağazalarda sürekli bir çekiliş, bir hediye dağıtımı… İnsan ister istemez merak ediyor. Ben de öyle yaptım zamanında; akşamları blog yazarken kendime “Bir de bunu deneyeyim” deyip katıldığım bir sürü çekiliş var. Ama sonra bir noktada durup düşündüm: Bu işin dini açıdan ya da etik açıdan bir değerlendirmesi var mı?
Geçmişten Bugüne Çekiliş Kültürü
İstanbul’da yaşayan, 27 yaşında, gündüzleri ofiste çalışan ve akşamları blog yazan biri olarak şunu fark ettim: Bizim toplumda çekiliş denilince çoğu zaman bir nevi şans oyunu geliyor akla. Küçükken köyümüzdeki bayramlarda bile ufak tefek çekilişler olurdu, kim kazanacak merak edilir, herkes heyecanlanırdı. O zamanlar “Bu günah mı?” diye düşünmek aklıma bile gelmezdi. Ama büyüyüp, dini konulara biraz daha merak sarmaya başlayınca kafama takıldı işte.
Çekilişin özü, bir şeye karşılık bir bedel ödemeden şansını denemek. Eskiden tavuk, şeker, küçük oyuncaklar vardı. Şimdi ise iPhone’lar, tatil paketleri, hediye kartları… Gözlerimiz büyüyor, merak artıyor. Peki burada niyet ne? İnsan kazanmaya çalışıyor ama kimseye zarar vermiyor. O zaman günah sayılır mı? Ben kendi kendime soruyorum; hani bu niyet meselesi çok önemli değil mi?
Bugün Çekilişler ve Günah Meselesi
Ofiste çalışırken sürekli reklamlarla karşılaşıyorum. Sosyal medya akışımda bir bakıyorum, bir arkadaşımın çekilişe katıldığını görüyorum. “Ben de katılayım bari” diyorum. Ama işte burada bir noktada durup düşündüm: Dini açıdan bakınca, şans oyunları bazı mezheplerde sakıncalı olarak görülüyor. Çünkü insan bir şey kazanmak için risk alıyor, bazen de haksız kazanç ihtimali var. Ama ben baktığımda, ücretsiz çekilişin parayla bir karşılığı yok. Yani katılıyorum ama kimseye zarar vermiyorum. Bu durumda günah mı? Yoksa sadece küçük bir eğlence mi?
Geçenlerde bir arkadaşım bana dedi ki: “Sen bunu düşünüyorsan, demek ki niyetin masum.” Bu çok ilgimi çekti. Gerçekten de niyet burada kritik. Hani ben katılıyorum ama içimde bir açgözlülük yok, sadece şansımı deniyorum. Belki bu yüzden çekiliş günah mı sorusu biraz da niyetle alakalı gibi geliyor bana.
Günlük Hayattan Örneklerle Düşünmek
Mesela geçen hafta bir teknoloji mağazasının çekilişine katıldım. Akşam blog yazarken kendi kendime düşündüm: “Bunu yaparken niyetim ne? Sadece heyecan mı, yoksa gerçekten kazanma hırsı mı ağır basıyor?” Ve cevap verdim kendime: Sadece heyecan. Zaten kazanırsam sevinirim, kazanmazsam da bir şey kaybetmiyorum. İşte burada günah meselesi daha rahat değerlendirilebilir gibi geldi bana. Hani dini açıdan zararlı bir şey yok, niyet masum, kimseye kötülük yapmıyorum.
Bazen de şöyle oluyor: Arkadaşlarım “Böyle şeylere zaman harcama” diyor. Ama ben bunu bir tür eğlence olarak görüyorum. Günlük stresin içinde küçük bir kaçış, hem de bedava. Tabii burada ölçüyü kaçırmamak lazım; sürekli çekilişlere katılıp zamanını boşa harcamak başka, arada bir şansını denemek başka. Ben bunu dengeleyebildiğimi düşünüyorum.
Çekilişin Geleceği ve Olası Etkileri
İleriye baktığımda, çekiliş kültürünün daha da yaygınlaşacağını düşünüyorum. Dijitalleşme ile birlikte her şey online olacak, uygulamalar, web siteleri, sosyal medya platformları… İnsanlar daha çok çekilişe katılacak, hatta çocuk yaşta deneyimleyecek. Burada merak ettiğim şey: Bu yoğun çekiliş kültürü insanları şansa mı bağımlı kılar, yoksa sadece küçük bir eğlence olarak mı kalır?
Bence önemli olan niyet. Eğer insan niyetini iyi yönetirse, çekiliş günah mı sorusu fazla büyütülecek bir mesele değil. Ben şahsen kendime şöyle dedim: “Küçük bir şans denemesi, heyecan ve eğlence için uygundur, ama hayatının merkezi olmamalı.” Bu yaklaşım, bana çekilişin günah mı olduğu sorusuna da sakin bir cevap veriyor. Hani içsel bir huzurla “Ben bunu eğlence için yapıyorum, kimseye zarar vermiyorum” diyebiliyorsun.
Kendi İçimdeki Sonuç
Blog yazarken, İstanbul’un kalabalığı içinde, ofiste geçen yoğun günlerden sonra, kendi kendime düşündüğümde anladım ki: Ücretsiz çekiliş günah mı sorusunun cevabı bana göre niyetle ilgili. Eğer kötü niyet yoksa, haksız kazanç ya da başkasına zarar yoksa, sadece şansını denemek ve küçük bir heyecan yaşamak günah sayılmaz. Bu konuda dini kaynakları da inceledim, bazı alimler küçük bedelsiz çekilişleri günah saymaz, önemli olan niyettir diyor. Hani işte, kafam biraz rahatladı.
Sonuçta, kendi hayatımda, gündelik rutinimde, bu tür çekilişlere katılmak hem bana keyif veriyor hem de stres atmamı sağlıyor. Tabii ki aşırıya kaçmamak şartıyla. Eğer niyetim masumsa ve kimseye zarar vermiyorsam, çekiliş günah mı sorusunu kafama takmaya gerek yok. İçim rahat, biraz heyecan, biraz şans… İşte hepsi bu kadar.